Bijstandsuitkering

De bijstandsuitkering is een uitkering bedoeld voor mensen die niet voldoende inkomen of eigen vermogen hebben om van rond te komen en die daarnaast niet in aanmerking komen voor een ander soort uitkering. Met een bijstandsuitkering kan de periode worden overbrugd tot er weer inkomsten worden verkregen uit betaald werk.

Een bijstandsuitkering moet worden aangevraagd bij de gemeente. De gemeente bepaalt of je recht hebt op bijstand. Daarnaast kan de gemeente helpen bij het vinden van een geschikte baan. Hoeveel bijstand je ontvangt hangt af van de bijstandsnorm die voor jouw situatie geldt.

Wanneer mag je een bijstandsuitkering aanvragen?

Om in aanmerking te komen moet je aan een aantal voorwaarden voldoen. Aan elk van onderstaande voorwaarden moet worden voldaan:

  • Je bent 18 jaar of ouder
  • Je bent rechtmatig woonachtig in Nederland
  • Je hebt niet voldoende inkomen of vermogen om te voorzien in je levensonderhoud
  • Als je een gezamenlijke huishouding hebt met iemand, zoals een echtgenoot of partner, dan tellen het inkomen en vermogen van de partner mee
  • Je zit niet in een huis van bewaring of gevangenis
  • Je participeert in door de gemeente aangeboden activiteiten om een baan te vinden

Eigen vermogen

De gemeente zal controleren of je niet te veel eigen vermogen bezit, waar je toch van zou kunnen leven. Als je bijvoorbeeld een bepaalde hoeveelheid spaargeld hebt, dan dien je eerst hiervan rond te komen totdat de grens wordt bereikt waarop je bijstand kunt aanvragen.

Voor een gezamenlijk huishouden of een alleenstaande ouder geldt dat maximaal € 11.880 vermogen is toegestaan. Voor een alleenstaande is dit € 5.940. Een eigen huis wordt ook meegenomen als eigen vermogen. Hierbij wordt gekeken naar de huidige waarde van het huis min de hypotheek die nog moet worden afgelost. Je maakt dus alleen aanspraak op een bijstandsuitkering als je onvoldoende eigen vermogen hebt om in je levensonderhoud te voorzien.

Bijstandsuitkering aanvragen

Via de gemeente kun je rechtstreeks bijstand aanvragen. Een andere optie is een bijstandsuitkering aanvragen via werk.nl. In beide gevallen geldt dat je een bijstandsuitkering aanvragen niet kan doen met terugwerkende kracht. Het recht op bijstand gaat dus pas in op de dag van bijstand aanvragen. Je bent er zelf verantwoordelijk voor het op tijd een bijstandsuitkering aanvragen. De bijstandsnorm bepaalt de hoogte van de bijstandsuitkering.

Hoogte bijstandsuitkering en de bijstandsnorm

De zogeheten bijstandsnorm geeft de hoogte bijstandsuitkering aan en bepaalt dus hoeveel bijstand je maximaal kunt ontvangen. De bijstandsnorm hangt af van je leefsituatie en leeftijd. In de onderstaande tabel vind je de bijstandsnorm die geldt vanaf 1 januari 2017.

Om een inschatting te maken is het goed om te weten dat het wettelijke minimumloon op dit moment staat vastgesteld € 1.551,60 per maand. De tabel met bijstandsnorm geeft een indicatie, maar als je precies wilt weten hoe hoog je bijstandsuitkering zal zijn, laat de gemeente dit dan berekenen.

Leefsituatie Leeftijd Hoogte bijstandsuitkering
Jongeren 18-21 jaar Uitkering afgeleid van kinderbijslag
Alleenstaande ouder 21 jaar tot AOW-leeftijd 70% van het minimumloon plus extra kindgebonden budget
Alleenstaande 21 jaar tot AOW-leeftijd 70% van het minimumloon
Samenwonend of gehuwd 21 jaar tot AOW-leeftijd 100% van het minimumloon (gezamenlijk)

Leefsituatie en hoogte bijstandsuitkering

De bijstandsnorm hangt af van je leefsituatie. Als je alleenstaande ouder bent en je hebt geen toeslagpartner, dan kom je in aanmerking voor een extra kindgebonden budget. Dit geldt niet als je wel een toeslagpartner hebt. Het kan wel zijn dat je dan nog recht hebt op bijzondere bijstand. Een andere factor die van invloed is op de hoogte bijstandsuitkering is het aantal huisgenoten.

Als er meer personen in een huis wonen, dan kunnen zij immers de woonkosten delen. Dat wordt de kostendelersnorm genoemd. Als je niet getrouwd bent, maar samenwoont of gezamenlijk een huishouding voert, dan kun je voor de bijstand worden gelijkgesteld aan gehuwden.

Wanneer je samen aan de voorwaarden voldoet heb je recht op een bijstandsuitkering voor gehuwden. Deze factoren worden meegenomen in de bijstandsnorm.

Arbeidsplicht bij bijstandsuitkering

Het is natuurlijk fijn om financiële steun te krijgen wanneer dat nodig is. Je krijgt bijstand echter niet zomaar, je moet ook aan een aantal verplichtingen voldoen. Zo moet je bijvoorbeeld aangeboden werk accepteren en behouden. Hierbij moet je bereid zijn om maximaal 3 uur per dag te reizen voor het werk en eventueel te verhuizen. Je moet ook voldoen aan verzoeken van de gemeente die de kans op werk vergroten en ervoor zorgen dat je representatief bent.

Overige verplichtingen

De gemeente wil je graag zo snel mogelijk aan het werk helpen en zal daarom soms vragen om nieuwe vaardigheden aan te leren. Aan dit verzoek moet je voldoen. Het kan ook zijn dat de gemeente je vraagt om een tegenprestatie te verrichten voor de bijstandsuitkering. De gemeente mag je bijstandsuitkering verlagen als je deze weigert. Zo bestaan er nog enkele voorwaarden waar je aan moet voldoen om het recht op bijstand te behouden.

Bijzondere bijstand

Bijzondere bijstand is zoals de naam al doet vermoeden bedoeld voor bijzondere kosten. De kosten moeten dringend nodig zijn en niet betaald kunnen worden van het normale inkomen. De kosten mogen niet door een andere regeling worden vergoed. Het zal in veel gevallen gaan om kosten door sociale of medische omstandigheden. Je kunt hierbij denken aan het moeten verhuizen om medische redenen of het moeten aanvragen van maaltijdvoorziening, voor wie niet langer in staat is om zelf eten te maken.

Bijzondere bijstand aanvragen

Iedereen mag bijzondere bijstand aanvragen. In dit geval spelen leeftijd en het soort inkomen geen rol. Zelfs als je geen minimuminkomen hebt kun je bijzondere bijstand aanvragen. Er wordt wel gekeken naar het eigen vermogen en de hoogte van het inkomen.

Onder inkomen vallen salaris, pensioen of een uitkering. Als jouw inkomen hoger is dan de betreffende bijstandsnorm, dan betaal je doorgaans een deel van de bijzondere kosten zelf. Bijzondere bijstand aanvragen kan ook resulteren in een lening.

Dit geldt voor duurzame gebruiksgoederen die een lange levensduur heb. Dit kan bijvoorbeeld een wasmachine of koelkast zijn. Als je een minimuminkomen hebt en je hebt niet genoeg geld opzij kunnen zetten om dit soort onvoorziene uitgaven te bekostigen, dan kun je hiervoor een lening krijgen. De lening betaal je dan maandelijks af.